Santa Baia de Banga (O Carballiño). a lost voussoir, a found sculpture and a dated painting

Authors

DOI:

https://doi.org/10.3989/ceg.2025.138.569

Keywords:

Sixteenth century, Church of Santa Baia de Banga, Granja de Azebeiro, Santa Eulalia de Mérida, Cornielles de Holland, Banga Painter, Fernando Tricio de Arenzana

Abstract


Near the church of Santa Baia de Banga, on an enclosing wall of a farm that leads there, there is a voussoir with a date that raises the question of whether it comes from the temple or had another origin that could well be the farm of Azebeiro. On the other hand, a sculpture found in a nearby house can be related to Cornielles of Holland and framed around 1525. The dating of the murals of this temple is also a question to be considered again being a work that corresponds to the episcopate of Fernando Tricio de Arenzana.

Downloads

Download data is not yet available.

References

Abad León, Felipe, “Fernando Tricio de Arenzana”, en Real Academia de la Historia, Diccionario Biográfico electrónico [en línea], disponible en <https://historia-hispanica.rah.es/biografias/44282-fernando-tricio-de-arenzana> [Consulta: 20/06/2024].

Armada Pita, Xosé Lois, “El culto a santa Eulalia y la cristianización de Gallaecia: algunos testimonios arqueológicos”, Habis, 34 (2003), págs. 365-388.

Barriocanal López, Yolanda, La actividad escultórica en Ourense, del Renacimiento al Barroco, Ourense, CSIC; Museo Arqueolóxico Provincial de Ourense; Grupo Marcelo Macías, 2016, págs. 138-160, 187-189.

Batllet Huguet, Pedro, Epigrafía latina, Barcelona, Instituto Antonio de Nebrija, 1963, pág. 189.

Castillo Fondevila, María Esther del, “Murales de San Xoán do Sisto: el emperador Carlos V como modelo para diferentes personajes de las escenas de la Pasión representadas en los murales de San Xoán do Sisto”, en José Antonio Rodríguez Mouriño (dir.), XXVI Ruta Cicloturística del Románico Internacional. 3 de Febrero - 22 de Junio 2008, Poio (Pontevedra), Fundación Cultural Rutas del Románico, 2008, págs. 126-134.

Chamoso Lamas, Manuel, “El Escultor Cornielles de Holanda: introducción del arte del renacimiento en Galicia”, Abrente. Boletín de la Real Academia Gallega de Bellas Artes de Nuestra Señora del Rosario, 5 (1973), págs. 7-30.

Fernández González, Frutos, Toponimia do Carballiño, Santiago de Compostela, Andavira, 2013, págs. 44-45.

Fernández González, Frutos, Nomes do Ribeiro, Santiago de Compostela, Andavira, 2023. García Ameal, Rosa, “Predela de retablo”, en El Hospital Real de Santiago de Compostela y la hospitalidad en el Camino de Peregrinación [catálogo de exposición], Santiago de Compostela, 2004, págs. 404-405.

García Iglesias, José Manuel, La pintura en Galicia durante la edad moderna: el siglo XVI, tesis doctoral inédita, Santiago de Compostela, Universidad de Santiago de Compostela, 1979, págs. 1193-1242 [en línea], disponible en Minerva. Repositorio institucional de la USC < http://hdl.handle.net/10347/30636>.

García Iglesias, José Manuel, El Pintor de Banga, A Coruña, Fundación Pedro Barrié de la Maza, 1984.

García Iglesias, José Manuel, Pinturas Murais de Galicia, Santiago de Compostela, Xunta de Galicia, 1989, págs. 302-303.

García Iglesias, José Manuel, “La capilla mayor y el coro”, en José Manuel García Iglesias (dir.), La catedral de Ourense, Laracha (A Coruña), Xuntanza Editorial, 1993, págs. 178-198.

García Iglesias, José Manuel, “O Pintor de Banga e Juan Bautista Celma”, en Antón Pulido Novoa (dir). Artistas Galegos. Pintores. Vol. I: Ata o Romanticismo, Vigo, Nova Galicia Edicións, 1999, págs. 111-117.

García Iglesias, José Manuel, “La recepción de lo flamenco en Galicia. Del tardogótico al primer Renacimiento. Cornielles de Holanda”, en Stella peregrinantium: la Virgen de Prima y su tiempo [catálogo de exposición], Santiago de Compostela, Xunta de Galicia, 2004, págs. 235-243.

García Iglesias, José Manuel, Santa Baia de Banga, Ourense, Deputación Provincial de Ourense; Grupo Francisco de Moure, 2015.

González Reboredo, Xosé Manuel, Os santos titulares de parroquia en Galiza. Pasado, presente e perspectivas de futuro, Santiago de Compostela, Sotelo Blanco, 2021, págs. 22-31, 56-57, 161.

Gutiérrez, Constancio, Españoles en Trento, Valladolid, Instituto Jerónimo Zurita, CSIC, 1951, págs. 354-359.

Limia Gardón, Francisco Javier, “La capilla del Santo Cristo”, en José Manuel García Iglesias (dir.), La catedral de Ourense, Laracha (A Coruña), Xuntanza Editorial, 1993, pág. 324.

López Ferreiro, Antonio, Historia de la Santa Iglesia. de Santiago de Compostela, tomo VIII, Santiago, Imprenta y Enc. del Seminario Conciliar Central, 1905, págs. 226-228.

López López, Teodoro Agustín, “Santa Eulalia de Mérida”, en Real Academia de la Historia, Diccionario Biográfico electrónico [en línea], disponible en <https://dbe.rah.es/biografias/9132/santa-eulalia-de-merida> [Consulta: 20/06/2024].

López Vázquez, José Manuel, “La llegada del Renacimiento a las catedrales gallegas : consideraciones acerca de la estructura e iconografía del antiguo retablo mayor de la catedral de Lugo”, Semata: Ciencias sociais e humanidades, 22 (2010), págs. 411-43.

López Vázquez, José Manuel B., “La “Emblemata” de Alciato y el programa iconográfico de la capilla mayor de Santa Baia de Banga (O Carballiño, Ourense)”, Cuadernos de Estudios Gallegos, 63, 129 (2016), págs. 343-385.

Llin Cháfer, Arturo, “Gaspar de Zúñiga y Avellaneda”, en Real Academia de la Historia, Diccionario Biográfico electrónico [en línea], disponible en <https://dbe.rah.es/biografias/33516/gaspar-de-zuniga-y-avellaneda≥ [Consulta 20/06/2024].

Monterroso Montero, Juan Manuel, “El maestro de Sixto (un ejemplo de la presencia de pintores portugueses en Galicia durante el siglo XVI)”, Encontro sobre as transformações na sociedade portuguesa 1480-1570, I, Lisboa, Fundação das Casas da Fronteira e Alorna, 1996, págs. 1-31.

Pérez Costanti, Pablo, Diccionario de artistas que florecieron en Galicia durante los siglos XVI y XVII, Santiago, Imprenta, Librería y enc. del Seminario C. Central, 1930, págs. 288-289.

Ramón y Fernández-Oxea, José, “Santa Eulalia de Banga”, Cuadernos de Estudios Gallegos, 9 (1948), págs. 71-80.

Rosende Valdés, Andrés Antonio, “El Renacimiento”, en José Manuel Vázquez Varela, José Manuel García Iglesias, Andrés Antonio Rosende Valdés, María Socorro Ortega Romero y María Luisa Sobrino Manzanares, Historia del Arte Gallego, Editorial Alhambra, 1982, págs. 234-236.

Rosende Valdés, Andrés, “Las pinturas de Santa Baia de Banga: un “emblematum libellus pictus””, Boletín del Museo e Instituto Camón Aznar, 40 (1990), págs. 71-94.

Rosende Valdés, Andrés Antonio, “Algunas consideraciones sobre el retablo mayor de Orense”, en Tiempo y espacio en el Arte. Homenaje al profesor Antonio Bonet Correa, II, Madrid, Editorial Complutense, 1994, págs. 809-826.

Rosende Valdés, Andrés Antonio, El Grande y Real Hospital de Santiago de Compostela, Madrid, Electa-Consorcio de Santiago, 1999, págs. 110-116.

Serrão, Vitor, André de Padilha e a pintura quinhentista. Entre o Minho e a Galiza, Lisboa, Editorial Estampa, 1998, págs. 132, 160-205.

Sicart Giménez, Ángel, “Las pinturas murales de Sta. María de Mugares (Orense)”, Compostellanum, 18, 1-4 (1973), págs. 345-355.

Singul Lorenzo, Francisco Luis, “Predelha do retábulo do vestíbulo do Grande Hospital Real de Santiago de Compostela. Cornielles de Holanda, 1524”, en Lisboa-Santiago. A espiritualidade e a peregrinação jacobeias [catálogo de exposición], Santiago de Compostela, Xunta de Galicia, 1998, págs. 98-99.

Singul Lorenzo, Francisco Luis, “Cornielles de Holanda”, en Antón Pulido Novoa (dir.), Artistas gallegos. Escultores. Vol. V: Siglos XVI y XVII, Vigo, Nova Galicia Edicións, 2004, págs. 54-101.

Singul Lorenzo, Francisco Luis, “Predela de Retablo”, en Stella peregrinantium: la Virgen de Prima y su tiempo [catálogo de exposición], Santiago de Compostela, Xunta de Galicia, 2004, págs. 404-405.

Vila Jato, María Dolores, “Retablo del zaguán del hospital real de Santiago”, en Galicia no Tempo [catálogo de exposición], Santiago de Compostela, Xunta de Galicia, 1990, págs. 256-257.

Vila Jato, María Dolores, “La Escultura”, en María Dolores Vila Jato y José Manuel García Iglesias, Galicia. Arte. Tomo 12: Galicia na época do Renacemento, A Coruña, Hércules de Ediciones, D. L. 1993, (Proyecto editorial dirigido por Francisco Rodríguez Iglesias), págs. 213-235.

Downloads

Published

2025-12-30

How to Cite

García Iglesias, J. M. (2025). Santa Baia de Banga (O Carballiño). a lost voussoir, a found sculpture and a dated painting. Cuadernos De Estudios Gallegos, 72(138), 569. https://doi.org/10.3989/ceg.2025.138.569

Issue

Section

Articles